NieuwsTechniek

Waarom we in Nederland vroeger ook links reden

Ongeveer 35 procent van de wereldbevolking rijdt links. De rest van de wereld vindt dat vreemd, maar er is een verklaarbare reden voor. Sterker nog: in Nederland reden we vroeger ook links.

We moeten daarvoor wel ver terug in de tijd, want het gaat dan over de periode vanaf de Middeleeuwen tot de Franse overheersing in 1795. In die tijd reed bijna iedereen aan de linkerkant van de weg omdat dat de meest vanzelfsprekende keuze was in gewelddadige tijden, zo meldt website worldstandards.eu
Aangezien de meeste mensen rechtshandig zijn, reden de ridders te paard het liefst links om zo met hun rechterhand hun links gedragen zwaard uit de schede te kunnen trekken en zo een mogelijke tegenstander van dichtbij te raken. Bovendien verminderde links rijden de kans dat de schede van het zwaard, die links hing, tegenliggers raakte bij het passeren.

Maar aan het einde van de jaren 1700 werden in Frankrijk karren populair die grote hoeveelheden landbouwproducten en andere goederen konden transporteren. Vanwege hun omvang moesten die door vier of zelfs meer paarden worden getrokken. Deze wagens hadden vaak geen bok, waardoor de koetsier op het paard linksachter ging zitten – de ideale plaats om met de zweep in zijn rechterhand de paarden te drijven. Aangezien de bestuurder links zat, wilde hij dat tegenliggers hem links passeerden zodat hij zeker was dat de wielen van elkaar passerende koetsen elkaar niet zouden raken, met als gevolg dat iedereen rechts reed.
Ook de Franse Revolutie in 1789 droeg bij aan de verdere verspreiding van het rechts rijden in Europa. Voor de revolutie was de linkerkant van de weg in Frankrijk voorbehouden voor de aristocratie en moest plattelandsbevolking rechts houden. Maar na de bestorming van de Bastille wilden de edelen liever niet te veel opvallene en ze begon dus ook rechts te rijden, net als de gewone man. In Parijs werd het in 1794 verplicht om rechts te rijden.

Door de jaren heen namen steeds meer landen de beslissing om rechts te gaan rijden, maar het traditionalisme van de Britten heeft een wereldwijde harmonisatie verhinderd. Hoewel Japan geen vroegere kolonie van Groot-Brittannië is, rijdt het land ook links. Dat kwam doordat in 1872 de eerste Japanse spoorlijn werd geopend, gebouwd met Britse expertise. De trein reed links en dat bleef zo bij de verdere uitbouw van het Japanse spoor- en tramlijnnetwerk.
Toen Nederland vanaf 1596 begon met de kolonisatie van Indonesië en de Indische Archipel, bracht het ook de gewoonte om links te rijden met zich mee. Nederland reed in die tijd immers nog links, want pas na de verovering van de lage landen door Napoleon zijn wij begonnen met rechts rijden. 
In de beginjaren van de Engelse kolonisatie van Noord-Amerika werden de Britse rijgewoonten gevolgd en reden de inwoners links. Nadat de Verenigde Staten zich onafhankelijk hadden verklaard op 4 juli 1776, werd geleidelijk alles geëlimineerd wat te veel naar Groot-Brittannië rook, zoals ook het links rijden. Bij deze beslissing speelde ook de invloed van andere Europese – vooral Franse – immigranten een grote rol. Het is overigens een arbitraire keuze om links of rechts te rijden. Zowel Groot-Brittannië als Nederland staan in de top-3 van meest veilige landen in Europa.
Later zorgden de veroveringen van Napoleon ervoor dat rechts rijden zich ook verspreidde naar België, Nederland en Luxemburg, Zwitserland, Duitsland, Polen en grote delen van Spanje en Italië. De landen die niet door Napoleon waren veroverd, bleven links rijden: Groot-Brittannië, Oostenrijk-Hongarije en Portugal. Deze Europese links-rechts tweedeling bleef meer dan 100 jaar bestaan, tot na de Eerste Wereldoorlog.

Bron: AD